KONTAKT LENS

Kontakt lensler ve kullanım alanları

Kontakt lensler gözün dış yüzeyi üzerine yerleştirilebilen, kırma kusurlarını düzeltme veya bazı göz hastalıklarını tedavi etme amacıyla kullanılan protezlerdir. Miyopi, hipermetropi, astigmatizması olan bireyler, yaşlılığa bağlı yakın görme bozukluğu olanlar kontakt lens kullanabilir. Özellikle yüksek dereceli kırma kusurlarının düzeltilmesinde ve keratokonus gibi kornea şeklinin bozulduğu durumlarda gözlüğe göre daha üstündürler.

Çocuklarda kontakt lens

Doğumsal katarakt veya çocuklarda iki gözün kırma kusurları arasında 2 dioptriden fazla fark olması durumlarında, erken yaşlarda tıbbi olarak kontakt lens kullanımı gerekebilmektedir. Bunun dışındaki durumlarda kontakt lens kullanım yaşı çocuğun sorumluluğuna göre değişmektedir. Ayrıca doktor, aile ve çocuk arasında ortak bir karar alınarak belirlenebilir. Bununla birlikte kontakt lensler çoğunlukla 12 yaştan itibaren güvenli ve etkin bir şekilde kullanılabilmektedir.

Lens çeşitleri

Günümüzde temel olarak iki çeşit lens vardır: Gaz geçirgen sert lensler ve yumuşak lensler. Gaz geçirgen sert lenslerin kullanımının gerektiği birkaç durum (Keratokonus, yüksek astigmatizma) dışında çoğunlukla yumuşak lensler kullanılır. Günlük kullan-at, günlük kullanım/aylık değişim, aylık kullanım/aylık değişim lensleri, bazı göz hastalıklarının tedavisi için kullanılan tedavi edici lensler, uzak ve yakın görmeyi aynı anda düzeltme amaçlı kullanılan bifokal/multifokal lensler ve renkli lensler gibi çok değişik tipleri vardır. Günümüzde en yaygın uygulanan, günlük kullanım/aylık değişim yapılan yumuşak kontakt lenslerdir. Günlük kullan-at lenslerin avantajları ise temizleme solüsyonlarına ihtiyaç duyulmaması ve lens üzerinde kalıntı birikecek kadar uzun kullanılmadıkları için alerjilerin başlamasına daha az sebep olmalarıdır. Gaz geçirgen sert lensler ise göze ilk takıldıklarında varlıkları hissedildiği için kullanımları belirli bir alışma süresi gerektirmekle beraber yumuşak lenslerden daha dayanıklıdır.

Keratakonuslu hastalarda kullanılan lensler

Keratokonus gözümüzün saat camı olarak nitelendirilen en dıştaki saydam tabakasının öne doğru sivrileşmesine sebep olan bir hastalıktır. Bu hastalarda gaz geçirgen kontakt lensler kullanılır. Bu lensler korneanın şeklini almadıkları için yüksek astigmatizma ve keratokonus gibi olgularda özellikle tercih edilirler ve gözlüğün sağlayamadığı görme kalitesini sağlarlar. Keratokonus olgularının %93-97’sine gaz geçirgen sert lensler başarıyla uygulanabilir.

Kontakt lens kullanılmasını engelleyen bazı durumlar vardır:
a. Gözde herhangi bir iltihabi durum
b. Aktif göz hastalığı veya göz travması
c. Gözün enfeksiyonları
d. Kuru göz
e. Lensin kendisinin ya da lensle kullanılan temizleme solüsyonlarının oluşturduğu alerji
f. Kontakt lens veya kontakt lens solüsyonları ile birlikte kullanımı kontrendike olan ilaçların (Göz ilaçları da dahil) kullanımı
g. Kontakt lens kullanım talimatlarını uymakta zorluk veya daha önceden kural ve kısıtlamalara uyumsuzluk hikayesi
h. Yaş veya fizik ve mental durumu nedeniyle kontakt lensi takıp çıkarmakta zorluk yaşayacak ve gereken önlemleri uygulayamayacak hastalar.

Dikkat edilmesi gerekenler

Kontakt lensleri günde 6-8 saatten fazla takmamaya özen gösterilmelidir. Lensler önerilen aralıklarla çıkarılmalı, temizlik ve bakımı yapılmalıdır. Lens, gözde iken uyunmamalıdır. Lenslere dokunulmadan önce eller su ve sabun ile yıkanmalıdır. Makyaj lensler takıldıktan sonra yapılmalı, çıkarıldıktan sonra temizlenmelidir. Gözlerin losyon, krem veya sprey gibi maddeler ile temasından kaçınılmalıdır. Yoğun klimalı, sigara dumanlı nem oranının düşük olduğu, kimyasal buhar bulunan ortamlarda lens takmaktan kaçınılmalıdır. Gözde kaşıntı, yanma veya batma, gözde bir şey varmış hissi, aşırı sulanma, normal olmayan göz akıntısı veya kızarıklık, görüş bulanıklığı, nesnelerin etrafında gökkuşağı veya harelenme görüntüsü, lenslerin ilk takıldıkları zamana göre daha fazla rahatsızlık vermesi durumlarında lensler çıkarılmalıdır.

Uzun süre lens kullanmak zararlı mı?

Oksijen yetersizliği nedeniyle korneada anormal damar gelişimi, korneada geçici şekil değişiklikleri ve buna bağlı görme azalması, kontakt lenslerin uzun yıllar kullanımı sonucunda rastlanabilen sorunlardır. Ayrıca kontakt lens materyaline veya ona bağlanan antijen veya yabancı maddelere karşı aşırı duyarlılık reaksiyonları oluşabilir.