ŞAŞILIK

Şaşılık nedenleri ve tedavisi

Her yaşta hastalarda görülmesine rağmen özellikle bebeklik ve çocukluk döneminde ortaya çıkan şaşılık, iki gözün görme eksenlerinin paralel olmaması durumuna denir. Şaşılığın nedeni bilinmemekle beraber başta genetik faktörler olmak üzere pek çok faktörün etkili olduğu düşünülmektedir. Gözün hareket etmesini sağlayan kas ve sinirlerde doğumsal veya sonradan oluşan hasarlar ya da göz hareketlerinin kontrolünü sağlayan beyin merkezlerinin etkilendiği hastalık – travmalar şaşılığa neden olabilir. Görme kaybına yol açan bazı göz sorunlarının sonucu olarak da şaşılık gelişebilmektedir.

Risk faktörleri nelerdir?

Ailede şaşılık öyküsünün bulunması, prematüre veya düşük doğum, ağırlıklı doğum, zor doğum, yüksek hipermetropi, hidrosefali (Beyinde su toplanması), serebral palsi, travma, ateşli hastalık gibi risk faktörleri bulunmaktadır.
Şaşılık şüphesi olan her bebek belirli bir yaşa gelmesi beklenmeden göz hekimine götürülmelidir. Hiçbir şikâyet olmasa bile bebekler 3 aylık olmadan önce ve 6-12 ay arasında şaşılık ile diğer göz sorunları açısından muayene edilmelidir.

Tedavisi nasıl yapılır?

Doğuştan olan şaşılıklar genellikle erken dönemde (6 ay-2 yaş) ameliyat gerektirir. Şaşılıkların çoğunluğu ise 2–3 yaş civarında ortaya çıkar ve genellikle gözlükle tam olarak düzelebilir. Hastanın gözünde şaşılığa bağlı tembellik var ise kapama tedavisi de uygulanabilir. Gözlük takıldığı halde düzelmeyen kaymalara ise cerrahi tedavi gerekir. Felce bağlı oluşan bazı şaşılıklarda, ameliyat olmuş fakat tam düzelme sağlanamamış hastalarda botulinum toksin (Botox) uygulaması da tedavi yöntemleri arasındadır.
Şaşılık ameliyatları çoğunlukla genel anestezi altında gerçekleştirilir ve ameliyat edilen kas sayısına göre yaklaşık 45-90 dakika sürebilir. Ameliyatı takiben genel anestezi etkisinden dolayı birkaç saat hastanede gözlem gerekir. Daha sonra hasta taburcu edilebilir.
Ameliyat sonrası verilen damlalar 15 gün süreyle kullanılmalıdır. İlk bir hafta tozlu, dumanlı ortamlarda bulunmaktan kaçınmak gerekir. Enfeksiyon riski nedeniyle ameliyattan sonraki ilk bir ay boyunca havuza veya denize girilmemesi önerilir.
Özellikle çocuk şaşılıklarında sorunun tamamen giderilmesi için birden fazla ameliyat gerekebilir. Şaşılık ameliyatını takiben çoğunlukla yeterli düzelme sağlanmakla beraber bazı durumlarda yetersiz veya aşırı düzeltme olabilir ve tekrar ameliyat gerekebilir. Erken dönemde başarı sağlanan bazı olgularda ise uzun dönemde kayma yeniden oluşabilmektedir.
Şaşılık ameliyatı hastanın gözlerini paralel hale getirmek ve 3 boyutlu görme gelişimini sağlamak için yapılır. Şaşılık ameliyatı gözlük kullanımı ve göz tembelliği tedavisinin alternatifi değildir. Ameliyat öncesinde kullanılan gözlük ve uygulanan göz tembelliği tedavisine, ameliyat sonrasında da aynı şekilde devam edilir.